โดย สุรพล สุประดิษฐ์ ณ อยุธยา jacksurapol@gmail.com

หลังจากผ่านไปเป็นเวลาประมาณ 3 ปี ทรูคอฟฟี่ธุรกิจร้านกาแฟของ กลุ่มบริษัท ทรูคอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) ภายใต้การควบคุมของ ปพนธ์ รัตนชัยกานนท์ ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการใหญ่ ทรู คอร์ปอเรชั่น ในฐานะกรรมการผู้จัดการ บริษัทลูกในกลุ่มทรู อย่างบริษัท ทรู ไลฟ์สไตล์ รีเทล จำกัด ผู้ที่มีประสบการณ์ทำงานเกี่ยวกับด้านสื่อสารการตลาดมาอย่างโชกโชน ทั้งจากบริษัทเอเยนซี่โฆษณาหรือแม้แต่บริษัทรถยนต์ชั้นนำอย่างมาสด้า

ขณะนี้ได้มาถึงจุดเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญของ ทรูคอฟฟี่ ส่วนจะเป็นอย่างไรนั้น ปพนธ์ เล่าถึงจุดเปลี่ยนครั้งนี้ว่า

แม้จะมาถึงการเปลี่ยนแปลงของ ทรูคอฟฟี่ แต่แนวคิดยังเหมือนเดิม คือเข้ามากินกาแฟแล้วยังได้ความสนุกสนาน เริ่มจากทรูต้องการแก้ปัญหาลูกค้า ที่มานั่งรอจ่ายบิลค่าบริการโทรศัพท์ ค่ามือถือ ค่าเน็ต ทำให้ลูกค้ารู้สึกเหมือนว่าเป็นลูกหนี้ และแต่ละเดือนมีลูกค้าที่ต้องเข้ามาจ่ายค่าบริการในกลุ่มทรูกว่า 8 ล้านรายการ จึงอยากสร้างอะไรใหม่ให้ลูกค้า เหมือนอย่างเวลาไปโชว์รูมรถยนต์ จะมีพนักงานนำกาแฟมาเสิร์ฟ แต่อย่างเราคงเสิร์ฟไม่ไหวเพราะลูกค้ามาก จะให้ไปชงเองก็ไม่ได้ จึงเป็นที่มาของร้านกาแฟ และอยากสร้างบรรยากาศให้เหมือนบ้าน คือสบายๆ ทุกวันนี้แนวคิดก็ยังคงเป็นอย่างนี้อยู่

สิ่งสำคัญต้องทำให้มีความชัดเจน จึงต้องทำตามผู้นำตลาดที่มีอยู่แล้ว ผู้นำตลาดร้านกาแฟก็คือ สตาร์บัค ทรูคอฟฟี่จึงหน้าตาเหมือนสตาร์บัค แต่เขาเป็นแบรนด์นอก เราเป็นแบรนด์ไทย มีคุณภาพบริการเหมือนกับเบอร์ 1 แต่ราคาที่เหมาะสม ไม่สูงเหมือนเบอร์ 1 ก็มีโอกาสแข่งขันได้ง่ายกว่า

ขณะนี้ทรูคอฟฟี่มีทั้งหมด 32 สาขา ปีนี้เราจะขยายของเราเอง 24 แห่ง และปล่อยเป็นแฟรนไชส์อีก 100 แห่ง จะเจาะไปในแหล่งชุมชนที่มีคนมาก

ถ้าสังเกตดูจะเห็นว่าสาขาทรูคอฟฟี่ทั้ง 32 แห่ง ที่มีจะไม่เหมือนกันเลย ทำเลไม่เหมือนกัน ขนาดแตกต่างกัน เพราะต้องการเรียนรู้ว่าขนาดไหนจึงจะเหมาะสม ในแต่ละชุมชนควรจะมีไลฟ์สไตล์แบบไหน

ถ้าย้อนไปดูตอนเริ่มต้น เคยคิดว่าจะไปซื้อแฟรนไชส์ร้านกาแฟมาจากเมืองนอก แต่สุดท้ายก็ตัดสินใจทำกันเอง เพราะต้องการสร้างแบรนด์ตัวเอง ก็ได้รู้เลย โอ้โห อันนี้ยาก หากาแฟเอง ทำเค้กเอง หาคนมาชงเอง ประสาทเสียเลยตอนนั้น แต่ต้องถือเป็นการเรียนรู้เรื่องที่ดี เพราะต้องบุกป่าฝ่าดง ไปลุยไร่กาแฟ แต่ละแห่ง อย่าง นาชา (Nacha) ที่นำของเขามาขาย ต้องไปถึงที่ ดูว่าไร่เขามีอะไรมาบ้าง เขาปลูกกันยังไง เพื่อจะได้คัดสรรกาแฟอย่างดีให้ลูกค้า จะต้องไปเตะบอลกับพวกชาวเขา ไปคุยกับเขา พวกนี้แหละสอนเราหมดเลย

สำหรับแนวคิด ทรูคอฟฟี่ เมื่อมาถึงจุดนี้ คิด คำขวัญ เอาไว้ว่า ต่อจากนี้ไปจะสร้างบรรยากาศว่า ใครมากินกาแฟทรูคอฟฟี่ กินแล้วเป็นคนดี เป็นแนวคิดสำหรับการทำแฟรนไชส์ ในปีที่ 3 เป็นต้นไป ส่วนจะเป็นอย่างไรก็คงต้องรอดูกันต่อไป แต่ได้วางขั้นตอนไว้หมดแล้ว

เชื่อว่า กินแล้วเป็นคนดี คนก็ต้องถามว่า มันยังไงวะ ถ้าไปดูร้านกาแฟของคนไทยที่มีอยู่หลายแห่งตอนนี้ สร้างขึ้นมาแล้วไปไม่ถึงไหน เพราะเขาคิดแค่ขายกาแฟ แต่อย่างเราไม่ได้คิดแค่นั้น คิดว่าเราเป็น โนว์เลท โพรวายเดอร์ (ผู้ให้บริการเกี่ยวกับการเรียนรู้) จะต้องนำสิ่งที่ดีมาให้ลูกค้า ในเมื่อเราเป็นผู้ให้บริการเรื่องการเรียนรู้ ก็เชื่อมโยงมาสู่การเป็นคนดี เพราะการเรียนรู้เป็นสิ่งที่ดี ก็มีคำถามว่าคนที่มารับบริการเราจะเป็นคนดีได้อย่างไร การทำให้เกิดกลไกตัวนี้ต้องใช้เวลา เหมือนกับคำว่าคอนเวอร์เจนซ์หรือการผนึกบริการของกลุ่มทรู อันนี้ก็เหมือนกัน

ตัวอย่างเช่น พนักงานทรูคอฟฟี่ที่มีประมาณ 160 คน จากปกติบ้านเรา ถ้าพูดถึงพนักงานขายกาแฟ ก็คงไม่มีอะไรมาก ก็แค่คนชงกาแฟ ชงมากได้เงินมาก ก็เหมือนแค่เซลส์ แต่ในต่างประเทศกลับมองว่าสนุกสนาน เป็นอาชีพที่ดี ก็เลยมามองว่าจะทำยังไงให้ชีวิตพนักงานเหล่านี้อยู่กับเราแล้วสนุก มันเหมือนคัมภีร์ของ สตาร์บัค แต่ในประเทศไทย สตาร์บัค ก็ยังทำแบบนี้ไม่ได้

เพื่อให้เป็นไปตามแนวคิดการเรียนรู้ ทรูคอฟฟี่ จะเซ็นสัญญากับเอแบค พนักงานที่ทำงานครบ 4 ปี จะได้ปริญญาโท เอ็มบีเอ ทางด้านที่เกี่ยวกับการเป็นเจ้าของกิจการจากเอแบค ทุกวันนี้ผู้บริหารทรูคอฟฟี่ต้องมาร่วมกันพัฒนาหลักสูตรเหล่านี้ เพราะผู้บริหารของเราหลายคนเป็นอาจารย์ แม้แต่ตัวผมเอง เดือนหน้าก็จะต้องไปเรียนปริญญาเอก ด้านการพัฒนาโครงสร้างเกี่ยวกับองค์กร ที่เอแบค เหมือนกัน เพื่อมารองรับแผนงานนี้ของทรูคอฟฟี่

พนักงานทรูคอฟฟี่จะต้องเรียนรู้ตลอดเวลา พนักงานที่มาทำงานจะต้องเข้าเรียนที่เอแบคอาทิตย์ละวัน วันที่ไม่ได้มาทำงาน เป็นระยะเวลา 4 ปี ทำงานไปด้วยเรียนไปด้วย เขาก็ได้ความรู้ ได้โอกาส ดีกว่าเอาเงินไปให้เขา การดำเนินงานเราทำให้หมด ส่วนค่าใช้จ่ายจะให้พนักงานมีส่วนออกบ้าง เพื่อให้เห็นถึงความสำคัญ

สำหรับผู้ที่สนใจแฟรนไชส์ ทรูคอฟฟี่ จะมีค่าใช้จ่าย แบ่งเป็นการลงทุนเรื่องของร้านประมาณ 2.5 ล้านบาท ขึ้นกับทำเลและขนาด ส่วนค่าธรรมเนียมในระยะเวลา 4 ปี คิด 5 แสนบาท และจะต้องทำให้เขาคุ้มค่าการลงทุนภายในเวลา 4 ปี

คุณสมบัติของผู้สมัคร สิ่งสำคัญมากกว่าความต้องการขายกาแฟก็คือ จะต้องเป็นที่รักในการหาความรู้ และเป็นผู้ให้บริการด้านการเรียนรู้ที่ดี ไม่ใช่อยากมีร้านกาแฟ เพื่อเอาหน้าตา ทำแค่ว่าได้เป็นเจ้าของยี่ห้อนี้ คงไม่ใช่ เพราะเราต้องการให้เขามีส่วนในการช่วยสร้างสรรค์การเรียนรู้

สิ่งที่ผู้ที่เข้ามาลงทุนจะได้ ก็คือ รายได้จากการขายกาแฟ และส่วนแบ่งจากค่าบริการโทรคมนาคม ตอนนี้มีบรรดาลูกเถ้าแก่เจ้าของกิจการหลายคนแสดงความสนใจ เพราะเห็นว่าการได้เรียนปริญญาโท นอกจากได้ประสบการณ์การการทำธุรกิจแล้ว เขามองว่าคุ้มค่ามาก

สิ่งสำคัญอีกข้อก็คือ เรื่องทำเลที่ตั้งจะต้องดี เพราะเราอยากจะทำให้เป็นเหมือนร้านกาแฟแบบละครเรื่องบางรักซอย 9 ทางโมเดิร์นไนน์ ที่ใครๆ ผ่านไปผ่านมาก็ต้องมาแวะ

สิ่งที่ทำทรูคอฟฟี่จะให้เป็นแบบอย่างนั้น จะพยายามให้ทรูคอฟฟี่ไปแทรกอยู่ในชุมชนต่างๆ คนที่เข้าร้านจะได้ใช้บริการที่หลากหลายของทรู เช่น ดูฟุตบอล ดูทรูวิชั่นส์ ดูอะคาเดมี แฟนเทเชีย ได้เล่นอินเตอร์เน็ตความเร็วสูง

วางแนวคิดไว้ว่า จากบางรักซอย 9 อยากให้เป็น ทองหล่อซอย 10

ส่วนของกิน ก็จะมีกาแฟสดพันธุ์ดีจากทุกทวีปทั่วโลก จะคัดมาจากแต่ละทวีป และพนักงานจะให้ความรู้เรื่องกาแฟ มาเล่าให้ลูกค้าฟังว่าแต่ละพันธุ์มีที่มาอย่างไร มีรสชาติยังไง ขนมหรือเค้กก็ต้องทำเองให้เป็นสไตล์ของเรา เครื่องดื่มนอกจากชา กาแฟ ก็มีน้ำเพื่อสุขภาพ เช่น น้ำ กระเจี๊ยบ น้ำตะไคร้ น้ำมะตูม และกำลังหาไอติมแบบโบราณแบบไทยๆ ที่หากินยาก เช่น รสเผือก รสถั่วดำ เพื่อเน้นความเป็นไทย เป็นสิ่งดีๆ อีกเรื่องที่จะนำเสนอ

นอกจากนี้ยังได้ไปตกลงกับไมโครซอฟท์ เพื่อให้ร้านทรูคอฟฟี่ เป็นแหล่งการออกใบรับรองให้กับองค์กรที่มีการอบรมหลักสูตรต่างๆ อย่างเช่น ด้านกลยุทธ์การพัฒนาบุคลากรต่างๆ สามารถมารับใบรับรองผ่านบริการอินเตอร์เน็ตได้ที่ร้านทรูคอฟฟี่ได้เท่านั้น

สิ่งที่กล่าวมาทั้งหมดจะเกิดขึ้นในปีนี้ ต้องถือว่าเป็นร้านกาแฟแห่งแรกของโลกที่เป็นแบบนี้ ไม่มีร้านกาแฟที่ไหนจะให้พนักงานได้เรียนถึงปริญญาโท เพราะต้องการสร้างชีวิตคนไทยให้ดีขึ้น ทำให้ชีวิตของเขาเป็นไปได้

เป็นไปตามวิสัยทัศน์ของผู้บริหารกลุ่มทรู ที่ต้องการเพิ่มคุณค่าให้คนไทย และทำให้ชีวิตเขาเป็นไปได้

หน้า 8