น้าชาติ ประชาชื่น nachart@yahoo.com

สวัสดีครับ

อยากทราบ วิธีการเพาะต้นกล้าของต้นจามจุรี เขามีเทคนิคการเพาะอย่างไรครับ พอดีอยากปลูกน่ะครับ ช่วยแนะนำให้ด้วยนะครับ ขอบคุณครับ

ekachai roobdee

ตอบ เอกชัย

นอกจากชื่อ จามจุรี ต้นไม้นี้ยังมีชื่อเป็นที่รู้จักในประเทศไทยว่า ก้ามกราม ก้ามปู ก้ามกุ้ง ฉำฉา สารสา สำลา ตุ๊ดตู่ ลัง(พายัพ) ส่วนในภาษาอังกฤษชื่อที่เรียกกันแพร่หลายคือ Rain tree ซึ่งน่าจะมาจากที่ว่าเมื่อฤดูฝนผ่านไปครั้งหนึ่งต้นไม้ชนิดนี้จะโตเร็วขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

จามจุรีเป็นไม้ผลัดใบ เรือนยอดแผ่กว้างคล้ายรูปร่ม สูงประมาณ 20-30 เมตร เปลือกสีดำ แตกและล่อน เนื้อไม้ลวดลายสวยงาม แก่นสีดำคล้ำ เมื่อนำมาตกแต่งจะขึ้นเงาเป็นมันแวววาว นับเป็นพรรณไม้ที่มีลักษณะสวยงามตามธรรมชาติ มีใบผสมแบบขนนกสองชั้นทั้งใบ ยาวประมาณ 25-40 เซนติเมตร ใบประกอบด้วยช่อใบ 4 คู่ ใบย่อย 2-10 คู่ ต่อหนึ่งใบ โดยใบย่อยเกิดบนก้านใบซึ่งแยกจากก้านใหญ่ เป็นรูปขนมเปียกปูนแต่เบี้ยว ด้านหน้าใบสีเขียวเข้มเป็นมัน ด้านหลังสีเขียวนวล มีขนเล็กน้อย

ดอกทรงกลมออกเป็นช่อ แต่ละช่อรวมกันเป็นช่อใหญ่ ช่อดอกเกิดที่ปลายกิ่ง กลีบดอกเล็กมาก แต่ละช่อดอกมีดอกตัวเมียดอกเดียวล้อมรอบด้วยดอกตัวผู้เป็นจำนวนมาก ดอกบานมีสีชมพูซึ่งเป็นสีของเกสรตัวผู้ ออกดอกระหว่างกุมภาพันธ์-พฤษภาคม ส่วนผลเป็นฝักแบน เมื่อแก่จะไม่แตก ฝักแก่มีสีน้ำตาลดำขนาดกว้าง 1.5-2 เซนติเมตร ยาว 12-20 เซนติเมตร ภายในฝักมีเนื้อนิ่มรสหวาน ฝักหนึ่งๆ มีเมล็ด 15-25 เมล็ด เมล็ดสีน้ำตาลดำยาว 0.5-0.8 เซนติเมตร ฝักแก่ระหว่างเดือนตุลาคม-มกราคม

จามจุรีมีถิ่นกำเนิดอยู่ในประเทศแถบอเมริกากลางและอเมริกาใต้ รวมทั้งในหมู่เกาะอินดิสตะวันตกและแถบยุโรป ปัจจุบันปลูกกันแพร่หลายในประเทศโซนร้อนเกือบค่อนโลก รวมทั้งบ้านเรา มันเจริญเติบโตได้ดีในเขตร้อนที่มีฝนตกชุกปานกลางถึงฝนตกหนักตลอดปี เป็นต้นไม้ที่ชอบน้ำและความชุ่มชื้น

จามจุรีเป็นไม้โตเร็ว ขยายพันธุ์ด้วยเมล็ด ไม่เลือกชนิดของดินแต่จะเจริญเติบโตได้ดีในที่ราบสูง ตั้งแต่ริมทะเลไปจนถึงที่ที่มีความสูงจากระดับน้ำทะเลตั้งแต่ 300-400 เมตร หลังจากที่ได้นำเมล็ดไปเพาะแล้วอาจนำไปปลูกได้เลย หรือใช้เมล็ดหยอดหลุมขนาดกว้างและลึก 30 เซนติ เมตร แต่การย้ายกล้าปลูกมีอัตรารอดตายสูงกว่า ส่วนการบำรุงใช้ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยเคมีปีละ 1-2 ครั้ง ก็เพียงพอจะทำให้เจริญเติบโตและแข็งแรงดี

สำหรับคุณสมบัติความเป็นไม้โตเร็ว ประเทศไทยกำหนดความหมายของไม้โตเร็วจากความโตของเส้นรอบวงของต้นไม้นั้น โดยวัดที่จุดสูงเพียงระดับอกเป็นหลัก เน้นเกี่ยวกับความโตของต้นไม้ที่ใช้งานได้เป็นเกณฑ์ คือเส้นรอบวงที่จะสูงเพียงระดับอก 100 เซนติเมตร ไม้ที่โตวัดรอบตรงระดับความสูงได้ 100 เซนติเมตร ภายในอายุ 15 ปี จัดเป็นไม้โตเร็ว

จามจุรีก็เช่นกัน หากปลูกในดินทรายจะมีความเจริญเติบโตทางเส้นรอบวงถึง 10.80 เซนติเมตรต่อปี และเฉลี่ยความเจริญเติบโตทางความสูง 68 เซนติเมตร เมื่ออายุน้อยจามจุรีจะเจริญเติบโตเร็วกว่าเมื่อมีอายุมากขึ้น และจะเจริญเติบโตและให้ผลผลิตเต็มที่เมื่ออายุ 15 ปี อัตราการเจริญเติบโตของไม้จามจุรีจะมีอัตราสม่ำเสมอ ให้ผลผลิตทางเนื้อไม้มากหากเปรียบเทียบกับไม้มะขามแล้ว จามจุรีให้ผลผลิตเนื้อไม้มากกว่า

สำหรับแหล่งเมล็ดพันธุ์จามจุรีของกรมป่าไม้คือมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เนื่องจากมีต้นจามจุรีอยู่มาก การปลูกจามจุรีในปัจจุบันเน้นเพื่อผลทางเศรษฐกิจ โดยเฉพาะเพื่อการเลี้ยงครั่งและการใช้เนื้อไม้ทำผลิตภัณฑ์ต่างๆ

หน้า 24