ถ้าพูดถึงคำว่า มิวสิกวิดีโอ หรือเรียกกันสั้นๆ ว่า เอ็มวี ทุกคนจะต้องรู้จักกันดี เพราะดำรงอยู่คู่วงการเพลงไทยมาหลายชั่วอายุคน โดยคอยทำหน้าที่บอกเล่าเรื่องราวบริบทของเนื้อเพลงทำให้เนื้อเพลงเปลี่ยนจากนามธรรมเป็นรูปธรรมมากขึ้น แต่ใครจะรู้บ้างในขณะที่เพลงกำลังดำเนินการเล่าเรื่องด้วยภาพให้ดูอยู่นั้น เบื้องหลังการทำงานของผู้ที่สร้างสรรค์ กลุ่มคนต้นคิด วางขั้นตอนการทำงานกันอย่างไร
วันนี้ มิวสิกสเปเชียล จะพาไปแกะรอยที่มากว่าเพลงจะมาเป็นภาพให้ได้รู้กัน
เริ่มจาก คมสัน ศรีสวัสดิ์ ผู้กำกับมิวสิกวิดีโอที่มีประสบการณ์คร่ำหวอดมานานหลายปี อธิบายว่า มิวสิกวิดีโอก็คือสินค้าทางอารมณ์ชนิดหนึ่ง ก่อนจะลงมือทำมิวสิกวิดีโอแต่ละเพลงนั้น ต้องคิดว่าจะทำอย่างไรถึงจะตอบโจทย์ทางการตลาดของค่ายเพลงได้
ง่ายๆ จุดประสงค์ของการทำมิวสิกวิดีโอ ก็เพื่อขายของ แต่จะทำยังไงให้ขายของแบบไม่โจ่งแจ้ง ก่อนอื่นต้องตีโจทย์เนื้อเพลงให้แตกว่าพูดถึงเรื่องอะไร และต้องการจะสื่อสารอะไรออกไป เพื่อจะได้ทำเนื้อหาให้สอดคล้องกับเนื้อเพลง จากนั้นค่อยไปวางตัวละคร ว่าจะเป็นใครมารับบทบาทดี
ยกตัวอย่างในเพลง ผู้หญิงนิสัยไม่ดี ของวงพิงค์ ที่นำเอาตั๊ก (บงกช คงมาลัย) มาเล่นเป็นนางเอก เนื่องจากภาพลักษณ์ของเขาถูกมองว่าไม่ดีเท่าไร เราก็สร้างเรื่องราวต่อไปถึงที่มาว่าทำไมผู้หญิงที่เป็นนางเอกคนนี้ถึงนิสัยไม่ดี
ถ้าถามถึงในเรื่องการนำเสนอภาพความรุนแรงผ่านเอ็มวีนั้น อยากบอกว่าคนทำงานจะไม่เอาหัวข้อความรับผิดชอบต่อสังคมมาตั้งเป็นกรอบให้ตัวเองเลย หากแต่ถ้าทำงานเสร็จแล้วจะมานั่งดูซ้ำอีกครั้งว่า ถ้านำเสนอออกไปอย่างนี้จะเหมาะสม สอดคล้องกับความเป็นจริง หรือมีความเป็นไปได้หรือเปล่า แต่ของอย่างนี้ สุดท้ายก็ต้องขึ้นอยู่ที่ประสบการณ์การทำงาน และจริยธรรมในตัวบุคคลด้วย
มาที่ ฐิติชัย อัครพงษ์พิสัย ผู้กำกับมิวสิกวิดีโอเพลง ผู้ชายห่วยๆ ของ มาช่า วัฒนพานิช เล่าถึงขั้นตอนการผลิตมิวสิกวิดีโอของตัวเองว่า กว่าจะได้ผลงานออกมาแต่ละชิ้นนั้น ต้องฟังเนื้อหาเพลงที่จะทำหลายรอบมาก เพื่อที่จะได้รู้ว่าจะนำเสนอเรื่องราวอย่างไร แต่บางครั้งงานบางชิ้นอาจจะไม่ต้องสื่อออกมาตรงตามกับเนื้อเพลงเป๊ะๆ ก็ได้ การทำให้แปลกไปแต่คนยอมรับสารที่ส่ง เท่านี้ก็ถือว่าสัมฤทธิผลแล้ว
อย่างในมิวสิกวิดีโอเพลง ผู้ชายห่วยๆ ผมต้องการความสะใจ เนื้อเรื่องจึงเป็นผู้ชายเจ้าชู้ที่ถูกกะเทยหลอก ตอนทำเราก็ต้องคิดหลายขั้นตอนเหมือนกัน แต่ส่วนภาพความรุนแรงที่หลายมิวสิกวิดีโอนำเสนอออกไปนั้น ขอไม่ตัดสินว่าแบบนั้นผิดหรือถูก ดีหรือไม่ดี เพราะของทุกอย่างล้วนมีสองด้านเสมอ
ผมไม่คิดว่างานในลักษณะนี้จะมีอิทธิพลให้คนเกิดพฤติกรรมการเลียนแบบได้ เนื่องจากช่วงระยะเวลาในการฉายสั้นมาก อีกทั้งทุกวันนี้มีสื่อเกิดขึ้นมากมาย ภาพความรุนแรงตามหน้าหนังสือพิมพ์ อินเทอร์เน็ต อย่างนั้นคนน่าจะทำตามมากกว่า
จากนั้นผู้ที่คลุกคลีอยู่ในวงการทำมิวสิกวิดีโอ ทั้ง คมสัน และ ฐิติชัย ยังได้บอกเล่าถึงกระบวนการผลิตมิวสิกวิดีโอเพิ่มเติมว่า ส่วนใหญ่เพลงหนึ่งเพลงจะใช้เวลาในการถ่ายทำเพียงแค่วันเดียว ถ้ามากกว่านั้นจะสิ้นเปลืองค่าใช้จ่ายในการเช่าสถานที่ อุปกรณ์ และงบประมาณมาก
ปกติการถ่ายทำมิวสิกวิดีโอเพลงหนึ่งถูกกำหนดต้นทุนอยู่แค่ประมาณ 200,000 บาท แตกต่างจากเมื่อก่อนที่มิวสิกวิดีโอเพลงเดียวใช้เวลาในการทำมากกว่า 1 วัน และเงินทุนก็มากกว่านี้เยอะ ส่วนหนึ่งอาจเป็นเพราะเศรษฐกิจของประเทศชาติไม่ดีด้วย
ศิริพร แสนไชย
ข้อมูลจาก คม ชัด ลึก
