ละครที่ดัดแปลงมาจากงานเขียนรางวัลซีไรต์ของ ชาติ กอบจิตติ เรื่อง คำพิพากษา นับเป็นละครเรื่องเยี่ยม ที่ทำให้คนดูรู้สึกสงสารไปกับชะตากรรมของหนุ่มแสนซื่อชื่อ ฟัก และหญิงสติไม่สมประกอบ สมทรง

ออกอากาศเมื่อปี 2526 ทางช่อง 3 ซึ่งได้ 2 นักเรียนการแสดง(ในขณะนั้น) เอ๋กษมา นิสัยพันธ์ รับบทเป็น ฟัก และ จุ๋มกุลกนิช คุ้มครอง กับบท สมทรง ร่วมด้วยนักแสดงเจ้าบทบาทอีกมากมาย อาทิ ส.อาสนจินดา มีศักดิ์ นาครัตน์

กำกับการแสดงโดย อาจารย์สดใส พันธุมโกมล

ได้รับยกย่องว่าเป็นละครคุณภาพแห่งยุค โดยมีรางวัลเมขลาประจำปี 2527 มาเป็นการันตีหลายรางวัล ได้แก่ รางวัลละครชีวิตยอดเยี่ยม ผู้กำกับการแสดงยอดเยี่ยม ผู้แสดงนำหญิงยอดเยี่ยมโดย กุลกนิช คุ้มครอง และ ผู้แสดงประกอบชายยอดเยี่ยม มีศักดิ์ นาครัตน์

เรื่องราวของ ฟัก ชายหนุ่มที่บวชเรียนตั้งแต่เด็ก ชาวบ้านต่างหวังว่าฟักจะเป็นพระสงฆ์ที่น่าเคารพ เชิดหน้าชูตาของวัด แต่เมื่อย่างเข้าวัยหนุ่ม ฟักตัดสินใจขอลาสึกออกมา เพราะพ่อเริ่มไม่แข็งแรง จากนั้นฟักก็ถูกเกณฑ์ทหาร กระทั่งเมื่อได้กลับบ้าน พบกับสมทรง หญิงสาวแปลกหน้าที่ไม่เต็มเต็ง เป็นเมียของพ่อ และจู่ๆ พ่อก็ตายจากไป ทิ้งสมทรง ให้เป็นภาระของฟัก

การใช้ชีวิตอยู่ร่วมกันระหว่างหญิงชายตามลำพัง ทำให้ชาวบ้านนินทากันสะพัดและพิพากษาว่า ฟัก เอาเมียพ่อมาเป็นเมียตนเอง สุดท้ายฟักถูกกีดกันจากสังคม มีเพียงครูใหญ่ที่ทำทีเป็นดีด้วยและให้ฟักทำงานเป็นภารโรง ฟักกลุ้มใจกับชะตาชีวิตของตนเอง พึ่งเหล้าดับทุกข์จนติดเหล้า ต่อมาครูใหญ่ที่ใครๆ นับหน้าถือตา โกงเงินฟักไปจนหมดตัว แต่กลับไม่มีใครเชื่อ

มีเพียงสัปเหร่อแก่ๆ ชื่อไข่ ผู้ถูกมองว่าเป็นคนต่ำต้อย ที่รู้ว่าอะไรเป็นอะไร แต่พูดไปชาวบ้านก็ไม่เชื่อ สุดท้ายฟักจึงจบชีวิตไปด้วยคำพิพากษาของสังคม

เอ๋ปลื้มคนชมละครดี

ผ่านมา25ปีไม่ลืมไอ้ฟัก

ถึงแม้เวลาจะผ่านมานานถึง 25 ปี แต่สองนักแสดงนำ เอ๋-กษมา กับ จุ๋ม-กุลกนิช ยังคงจดจำถึงการทำงานในครั้งนั้นได้ดี

โดยเอ๋ เปิดฉากเล่าว่า โดยคาแร็กเตอร์ ฟัก จะเป็นคนดี แต่กลับถูกมองไม่ดี เล่นเรื่องนี้ยากเพราะก่อนจะได้เล่นเรื่องนี้ ผมต้องเรียนการแสดงอยู่ 1 ปีเต็ม จากนั้นก็จะถ่ายอีก 1 ปี 2 ปีกว่าที่ละครเรื่องนี้จะออกสู่สายตาประชาชน ยากทุกส่วนของละครเพราะเป็นละครเรื่องแรกของผม ต้องใช้สมาธิ ควบคุมตัวเองให้อารมณ์อยู่แบบนั้นตลอดเวลา แต่พอละครออกมาก็มีคนพูดถึงเยอะมากว่าละครดี และตอนนี้เวลาที่ผมไปไหนก็ยังมีคนมาทักผมว่า ไอ้ฟัก ทำให้ผมชื่นใจมากครับ

ทางด้านจุ๋ม เผยให้ฟังถึงบทของหญิงวิกลจริตว่า เล่นยากมากเท่าที่จะยากได้ ยอมรับเลยว่าตอนที่ซ้อมละครเรื่องนี้กดดันมาก เพราะเป็นละครเรื่องแรก แล้วบทก็ยาก ต้องถูกอาจารย์สดใสเคี่ยว จนสุดท้ายเรารู้สึกเลยว่าเราคือ สมทรง ซึ่งมันจะมีผลตอนไปถ่ายละครจริง เรากลับไม่รู้สึกกดดันอะไรเลย เพราะเหมือนตัวละครตัวนี้มันอยู่ในตัวเราไปแล้ว

ได้รับรางวัลเมขลา แต่ถ้าถามว่าตัวเองดังหรือเปล่าอันนี้ไม่ได้รู้สึก รู้แต่เพียงว่าทำหน้าที่ของนักแสดงให้สมบูรณ์เท่านั้น และก็ดีใจที่มีแต่คนพูดว่าละครดี

หน้า 21