นายสมชาย วงศ์สวัสดิ์ นายกรัฐมนตรี

การหารือกันครั้งนี้เป็นเพราะนายชัยเป็นเจ้าภาพ เชิญมาหาทางออกในการแก้ไขปัญหาของการปฏิรูปการเมือง ผมเคยพูดไปแล้วว่ารัฐบาลสนับสนุนแนวทางที่ให้ประชาชนทุกภาคส่วนทั่วประเทศเข้ามามีส่วนร่วม ที่ประชุมวันนี้เห็นพ้องต้องกันทุกฝ่ายว่าต้องปรับปรุงมาตรา 291 เพื่อนำไปสู่แนวทางที่จะให้ประชาชนทั้งประเทศมีส่วนร่วม โดยอาจจะมีการเลือกตัวแทนเข้ามาเป็น ส.ส.ร.3 บรรยากาศในที่ประชุมวันนี้ดีมาก ทุกคนก็พูดไปในแนวทางเดียวกันว่ามีเจตจำนงที่จะแก้ไขวิกฤตการณ์ของบ้านเมือง ทุกคนเห็นชอบที่จะแก้ไขปัญหาให้บ้านเมืองไปสู่สภาพที่เรารักสามัคคีและสมานฉันท์กัน และคิดว่าแนวทางนี้น่าเป็นทางออกที่ดีที่ทุกฝ่ายรับได้และสถานการณ์จะคลี่คลายได้

ที่ฝ่ายค้านกังวลว่ารัฐบาลอาจส่งตัวแทนมาร่วมเพื่อแก้ไขรัฐธรรมนูญครั้งนี้ ไม่มีอย่างนั้นเลย ทุกฝ่ายพยายามหาทางออกร่วมกันและผมก็แสดงออกชัดเจนว่ารัฐบาลไม่มีหมกเม็ด ไม่มีวาระซ่อนเร้นที่จะเอาคนรัฐบาลเข้ามา ทุกคนในที่ประชุมก็เข้าใจและบอกว่าเราต้องการที่จะเห็นความปรองดองการเข้าใจซึ่งกันและกันในบ้านเมืองอย่างแท้จริงด้วยการหาทางออกร่วมกัน ส่วนร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญ (ของคณะกรรมการประชาชนเพื่อแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ 2550 หรือ คปพร.) ที่ยื่นเข้ามานั้น ประธานสภาบอกว่าเป็นร่างที่เข้ามาตามแนวทาง โดยผมก็ได้เรียนไปว่าไม่ไปก้าวก่ายตรงนี้ ให้สภาเป็นผู้ดำเนินการไป

พันธมิตรจะเห็นด้วยกับแนวทางการตั้ง ส.ส.ร.3 หรือไม่ผมไม่ทราบ แต่คิดว่าประชาชนส่วนใหญ่น่าจะรับตรงนี้ได้ เพราะเราคิดว่าเมื่อเป็นเป้าหมายประชาชนก็ต้องให้ประชาชนทั้งประเทศเห็นด้วยและมีความรู้สึกไปในทิศทางเดียวกัน อาจมีบ้างที่บางคนไม่เห็นด้วย แต่ก็เป็นเรื่องที่ว่าเราอยู่ในระบอบประชาธิปไตยเอาเสียงข้างมากส่วนใหญ่ก็แล้วกัน อย่างน้อยตอนนี้เอาเสียงข้างมากในสภาที่มี ส.ส. 480 คน ส.ว. 150 คน อย่างน้อยตรงนี้น่าจะเป็นแนวทางเดียวกันแล้ว เพราะว่าทั้งรัฐบาล ฝ่ายค้าน วุฒิสภาและผู้เกี่ยวข้องก็เห็นร่วมกันแล้ว ผมยังยืนยันว่า การทำครั้งนี้เพื่อประชาชนและเพื่อประโยชน์ทั้งหมด ไม่มีวาระอะไรซ่อนเร้น คิดว่าแนวทางนี้ก็สอดรับกับแนวคิดของ 24 อธิการบดี

นายชัย ชิดชอบ ประธานสภาผู้แทนราษฎร

ในวันที่ 6 ตุลาคม จะมีการหารืออีกครั้ง โดยจะเชิญหัวหน้าทุกพรรคการเมืองเข้าร่วมหารือถึงแนวทางการแก้วิกฤตชาติ ขณะนี้ขอวอนให้ทุกฝ่ายช่วยกันทำให้บ้านเมืองสงบ รวมทั้งสื่อมวลชนด้วย ยืนยันว่าทั้ง 4 ฝ่าย คือผม ประธานวุฒิสภา ผู้นำฝ่ายค้าน และนายกรัฐมนตรี จับมือกันแน่นเพื่อแก้วิกฤตของบ้านเมือง ส่วนกลุ่มพันธมิตรรัฐบาลก็ส่งตัวแทนเข้าไปพูดคุยแล้ว สำหรับร่างแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญของ คปพร. นั้น นพ.เหวง (โตจิราการ) ได้เสนอร่างกฎหมายเข้ามาตามขั้นตอนรัฐธรรมนูญ หากผมไม่บรรจุเข้าสู่วาระก็จะถูกยื่นถอดถอนออกจากตำแหน่ง จึงให้ขึ้นอยู่กับที่ประชุมสภาจะว่าอย่างไร หากไม่รับหลักการก็ต้องตกไป แต่ถ้ารับหลักการก็ตั้งคณะกรรมาธิการขึ้นมาพิจารณาซึ่งอาจจะมีการตัดบางมาตราออกไปก็ได้

การสร้างความสมานฉันท์สำหรับผมนั้น ไม่มีทั้งกลุ่มพันธมิตรและ นปก. (แนวร่วมประชาธิปไตยขับไล่เผด็จการ) แต่หากกลุ่มพันธมิตรจะเสนอร่างเข้ามาประกบด้วย ผมก็พร้อมที่จะบรรจุเข้าสู่วาระการประชุมสภาเช่นเดียวกัน

นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ผู้นำฝ่ายค้าน

การประชุมครั้งหน้านั้น จะเป็นการหารือกันกับหัวหน้าพรรคการเมืองที่มี ส.ส.ในสภา โดยจะให้แต่ละพรรคช่วยคิดรูปแบบ เนื่องจากมีประเด็นเกี่ยวกับที่มาของ ส.ส.ร.ว่าควรจะมาอย่างไร และควรใช้กำหนดกรอบเวลานานเท่าไหร่ โดยที่ประชุมมีการนำข้อมูลการตั้ง ส.ส.ร.ปี 2538-2539 มาพิจารณาจุดอ่อน จุดแข็งว่าจะทำอย่างไรให้มีการยึดโยงถึงประชาชน และไม่สุ่มเสี่ยงต่อการถูกฝ่ายการเมืองเข้ามาครอบงำ สำหรับร่างแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ 2550 ของ คปพร.ที่ถูกบรรจุระเบียบวาระการประชุมสภานั้น หากจะมีการตั้ง ส.ส.ร.ขึ้นมา โดยที่ยังมีร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญดังกล่าวอยู่ในการพิจารณาของสภาคงจะลำบาก เมื่อนายกรัฐมนตรีเป็นหัวหน้ารัฐบาลและมีเสียงข้างมากก็ต้องกลับไปคุยพรรคร่วมรัฐบาลทั้ง 6 พรรค และสมาชิกพรรคพลังประชาชนว่าจะทำอย่างไรกับกฎหมายฉบับนี้เพื่อให้สอดรับกับมติการตั้ง ส.ส.ร.ซึ่งต้องรอดูว่า 6 พรรคร่วมจะมีท่าทีอย่างไร

เรื่องนี้จะเป็นการพิสูจน์ในการกระทำของรัฐบาล ถ้ารัฐบาลยอมรับที่จะสนับสนุนให้มีการตั้ง ส.ส.ร.และให้ผ่านร่างของ นพ.เหวงก็ไม่รู้จะทำอย่างไร ก็ต้องปล่อยให้เป็นหน้าที่ของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งถือเป็นเรื่องของ 6 พรรคร่วมที่ต้องร่วมกันตัดสินใจ สำหรับพรรคประชาธิปัตย์ได้แสดงจุดยืนที่ชัดเจนแล้วว่าจะสนับสนุนให้มี ส.ส.ร.เพื่อช่วยให้ปัญหาคลี่คลาย สำหรับกรอบเวลาและรูปแบบการตั้ง ส.ส.ร.นั้น จากนี้ไป ประธานสภาจะส่งหนังสือถึงหัวหน้าพรรคการเมืองทุกพรรค เพื่อให้ไปศึกษารูปแบบของ ส.ส.ร.ก่อนที่เข้ามาประชุมกัน และเพื่อจะได้ให้ทุกพรรคการเมืองมีมติร่วมกันเสนอร่างแก้ไขมาตรา 291 จะทำกระบวนการแก้ไขรัฐธรรมนูญเร็วขึ้น หากทุกฝ่ายเห็นตรงกันเฉพาะการแก้ไขมาตรา 291 น่าจะใช้ระยะเวลาประมาณครึ่งเดือน เพื่อให้มี ส.ส.ร.ขึ้นมาโดยคาดว่ากระบวนแก้ไขรัฐธรรมนูญไม่น่าจะเกิน 7 เดือน ทั้งนี้ จะไม่ยึดโยงกับประเด็นทางการเมือง โดยเห็นว่าควรจะให้ทันสมัยประชุมนี้ หากไม่ทันก็สามารถเปิดประชุมสมัยวิสามัญได้ อย่างไรก็ตาม หากมีการยุบสภาก่อนตั้ง ส.ส.ร.ก็เป็นเรื่องของรัฐบาลใหม่ที่จะดำเนินการต่อ

เรื่องนี้ไม่ได้ขึ้นอยู่กับพันธมิตร จะเอาด้วยหรือไม่ แม้แต่ที่ 24 อธิการบดีเสนอแนวทางต่างก็ต้องรอดูก่อนว่ามาตรา 291 ที่เสนอมาหน้าตาจะเป็นอย่างไร เวลานี้จะบอกว่าเขาต้องยอมรับแนวทางนี้ยังไม่ได้ แต่การประชุมของทุกพรรคการเมืองต้องคำนึงถึงความเห็นของทุกกลุ่ม แต่ไม่มีทางที่ได้ข้อสรุปแล้วทุกฝ่ายจะพอใจ ซึ่งทุกอย่างต้องขึ้นอยู่ด้วยเหตุผล แต่การมี ส.ส.ร. จะทำให้การร่างรัฐธรรมนูญดีขึ้น เพราะการร่างรัฐธรรมนูญไม่มีการแบ่งฝักแบ่งฝ่ายเพื่อช่วยใคร จึงไม่รู้ว่าทำไมต้องมีการต่อต้าน อย่างไรก็ตาม ยังไม่ทราบว่าทางกลุ่มพันธมิตรมีความคิดอย่างไร แต่ยืนยันว่าการจะได้การเมืองใหม่ ก็จะต้องมีการแก้รัฐธรรมนูญ เป็นวิธีเดียวที่ทุกฝ่ายยอมรับได้ ดังนั้น พันธมิตรอย่าเพิ่งปิดประตูตาย ถ้าหากมีแล้วมีการหมกเม็ดหรือมีวาระซ่อนเร้นพันธมิตร ก็มีสิทธิตรวจสอบ แล้วออกมาต่อต้านเราก็ยอมรับได้แต่ถ้าไม่มีปัญหาอะไรซ่อนเร้นก็ควรจะให้โอกาสคนทำงานเรื่องนี้

ข้อเสนอของที่ประชุมทั้ง 4 ฝ่ายออกมาเพื่อต้องการหาทางออกให้บ้านเมือง โดยต้องอยู่บนเงื่อนไขเพื่อประโยชน์ของประชาชน ซึ่งการที่ฝ่ายค้านเห็นตรงกับรัฐบาลไม่ได้เป็นการฮั้วกับรัฐบาล แต่ทางใดที่เป็นประโยชน์กับบ้านเมืองเราก็ร่วมมือกัน โดยมีเงื่อนไขว่าการปฏิรูปการเมืองด้วยการแก้ไขรัฐธรรมนูญ จะต้องไม่มีแก้ไขเพื่อตัวเองหรือพรรคการเมืองซึ่งหากมีการแก้ไขรัฐธรรมนูญเพื่อคนบางกลุ่มพรรคฝ่ายค้านก็ยอมรับไม่ได้ ผมได้หารือที่ประชุมว่ายังมีปมปัญหาความขัดแย้งของบ้านเมืองอื่นๆ อีก ไม่ได้มีเฉพาะเรื่องรัฐธรรมนูญเท่านั้น แต่ยังมีความขัดแย้งในเรื่องของกระบวนการยุติธรรม การเผชิญหน้ากับองค์กรอิสระ และการใช้สื่อของรัฐ แต่นายกรัฐมนตรีไม่ได้แสดงความคิดเห็นอะไร