ปัญหารอยร้าวด้านในองค์พระธาตุดอยสุเทพ จ.เชียงใหม่ ที่ยังไม่ได้รับการบูรณะให้สมบูรณ์จนน่าห่วง ในครั้งนี้ ผู้สื่อข่าวได้รับการเปิดเผยจากนายสหวัฒน์ แน่นหนา ผอ.สำนักศิลปากรที่ 8 เชียงใหม่ กรมศิลปากรเมื่อวันที่ 27 ก.ย.ว่า นักโบราณคดี สำนักศิลปากรที่ 8 เชียงใหม่ ร่วมกับภาควิศวกรรมโยธา คณะวิศวกรรม ศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โดยมี ผศ.อนุสรณ์ อินทรังษี อาจารย์ภาควิศวกรรมโยธา หัวหน้าโครงการพฤติกรรมการรับน้ำหนักบรรทุกแผ่กระจายของกำแพงอิฐสามัญ ได้ขึ้นไปตรวจสอบองค์พระธาตุดอยสุเทพ ตามแผนงานโครงการทางวิศวกรรมพระธาตุดอยสุเทพ จ.เชียงใหม่ เนื่องจากช่วงที่ผ่านมาบนดอยสุเทพมีฝนตกชุกมาตลอด จึงเกรงว่าชั้นใต้ดินขององค์พระธาตุจะอุ้มน้ำไว้มาก ทำให้เกิดความชื้นของน้ำระเหยเข้าไปในองค์พระธาตุกับรอยปริแตกของแผ่นทองจังโกชั้นนอกห่อหุ้มองค์พระธาตุ ที่เกิดก่อนหน้านี้น้ำฝนได้ไหลเข้าไปในองค์พระธาตุ จะไม่มีช่องทางระบายออก

ผอ.สำนักศิลปากรที่ 8 เชียงใหม่ กล่าวอีกว่า นักโบราณคดีได้ตั้งนั่งร้านองค์พระธาตุ ใช้เครื่องมือทางวิศวกรรมเปิดสำรวจองค์พระธาตุ พบว่า มีการกรุแผ่นจังโกสองชั้น ชั้นนอกเชื่อมแผ่นจังโกติดกันทั้งหมด ชั้นในไม่มีการเชื่อมใช้วิธีโบราณโดยตอกตะปูสังฆวานรยึดแผ่นติดกับองค์พระธาตุ เมื่อคณะทำงานเปิดแผ่นจังโกออกถึงกับตกใจ เนื่องจากพบว่า องค์พระธาตุฉ่ำไปด้วยความชื้น ผิวฉาบปูนขาวใช้สร้างองค์พระธาตุ เปื่อยยุ่ยเป็นผงละเอียด หลุดเป็นเนื้อดิน เหมือนกับดินน้ำมันที่สามารถนำมาปั้นเป็นรูปได้ อีกทั้งตะปูไม่สามารถยึดกับองค์พระธาตุได้ แต่อยู่ได้ด้วยการโอบรัดโดยจังโกเป็นกรอบรัดไว้ อย่างไรก็ตาม ได้สรุปสาเหตุดังกล่าว มาจากที่ตั้งองค์พระธาตุ ปูด้วยกระเบื้องทั้งหมด น้ำใต้ดินดันขึ้นมาจนเกิดการอุ้มน้ำขังไว้นาน และรอยแตกทองจังโกชั้นนอกที่น้ำฝนไหลซึมเข้าไป ทำให้ปูนและอิฐ ซึ่งเป็นตัวอุ้มน้ำได้อย่างดี จึงไม่มีทางระบายออก

นายสหวัฒน์กล่าวต่อว่า การตรวจสอบองค์พระธาตุดอยสุเทพ ไม่ได้ทำโดยพลการแต่อย่างใด ได้ทำไปตามแผนงานโครงการทางวิศวกรรมพระธาตุ เพราะจากผลการศึกษาของสถาบันเทคโนโลยีแห่งเอเชีย หรือเอไอที ที่ผ่านมา และภาควิศวกรรมโยธา ม.เชียงใหม่ ได้กล่าวถึงสภาพปัญหาขององค์พระธาตุว่า ขณะนี้พื้นที่ตั้งของวัดพระธาตุดอยสุเทพเป็นดินอ่อน และบางส่วนที่ตั้งองค์พระธาตุเป็นดินที่ถมขึ้นมาจนเป็นสไลด์ดิน ประกอบกับระดับน้ำใต้ดินอยู่ที่ประมาณ 20 เมตร ทำให้น้ำใต้ดินดันขึ้นมาจนเกิดการสะสมความชื้นภายในองค์พระธาตุ และถ้าเกิดแผ่นดินไหวองค์พระธาตุฯ จะได้รับแรงสั่นสะเทือนตามไปด้วย

“ขณะนี้ทางสำนักศิลปากรที่ 8 เชียงใหม่ ได้ทำหนังสือแจ้งไปยังท่านเจ้าคุณพระเทพวรสิทธาจารย์ รองเจ้าคณะจังหวัดเชียงใหม่ และเจ้าอาวาสพระธาตุดอยสุเทพ ให้รับทราบถึงปัญหาองค์พระธาตุแล้ว ต้องเร่งบูรณะเป็นการด่วน หากปล่อยไว้เกรงว่าองค์พระธาตุจะทรุดตัวหรือพังลงมาได้ ซึ่งที่ผ่านมากระทรวงวัฒนธรรม และกรมศิลปากร ในสมัยนายอนุรักษ์ จุรีมาศ และคุณหญิงไขศรี ศรีอรุณ อดีต รมว.วธ. ได้ทำหนังสือถึงท่านเจ้าคุณขอทำการบูรณะองค์พระธาตุ แต่ได้รับคำตอบให้รอการบูรณะออกไปก่อน แต่ขณะนี้ฝนได้หยุดตกแล้วควรทำการบูรณะทันที อย่างไรก็ดี ทางสำนักศิลปากรที่ 8 เชียงใหม่ และภาควิศวกรรมโยธา ม.เชียงใหม่ จะเสนอการแก้ไขปัญหาบูรณะอย่างเร่งด่วนต่อนายสมชาย วงศ์สวัสดิ์ นายกรัฐมนตรี และ รมว.กลาโหม ที่จะเดินทางมาจังหวัดเชียงใหม่ในวันที่ 1 ตุลาคมนี้” นายสหวัฒน์กล่าว