ดร.ธรณ์ ธำรงนาวาสวัสดิ์ นักวิทยาศาสตร์ทางทะเล คณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ให้สัมภาษณ์เมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน กล่าวสันนิษฐานว่ากระแสคลื่นน้ำเย็นที่เกิดจากภาวะโลกร้อน ทั้งนี้ ปกติแล้วอุณหภูมิในทะเลอันดามันจะอยู่ที่ 26 องศาเซลเซียส แต่บางช่วงกลับวัดได้เพียง 15 องศาเซลเซียสเท่านั้น ทำให้กระแสคลื่นน้ำเย็นนี้จะเข้ามาเป็นช่วงๆ ครั้งละประมาณ 15 นาที ถึง 1 ชั่วโมง

หลังจากสัปดาห์ที่ผ่านมาได้ลงไปดำน้ำเก็บข้อมูล และนับจำนวนปลาการ์ตูนส้มขาวในทะเลบริเวณหมู่เกาะลันตา จ.กระบี่ พบว่า ปะการังอ่อนที่เคยขึ้นเกาะโขดหินสีสันสวยงามก่อนหน้านี้ตายหมด โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่บริเวณเกาะห้าใหญ่ และหินม่วงหินแดงพื้นที่ดำน้ำที่ดีที่สุดของประเทศไทยซึ่งมีปะการังอ่อนหลากหลายสีสัน ไปจนถึงเกาะรอก เกาะตะรุเตา คิดเป็นระยะทางความเสียหายยาวประมาณ 200 กิโลเมตร

'สภาพที่เห็นคือ หินม่วงหินแดง กลายเป็นโขดหินเปล่าๆ ที่เกาะตะรุเตานั้นปะการังอ่อนหายไปมากกว่าครึ่ง ความเสียหายที่เกิดขึ้นในทะเลบริเวณนี้ ถ้าเปรียบกับสิ่งของบนบกก็เหมือนกับภูกระดึงทั้งภูระเบิดหายไปหมด' ดร.ธรณ์กล่าว

ดร.ธรณ์กล่าวว่า นอกจากปะการังอ่อนตายแล้ว ยังพบว่าปลาการ์ตูนส้มขาวที่ตนกับทีมงานเอาไปปล่อยไว้จำนวน 1,100 ตัว และลงไปนับจำนวนการเพิ่มลดเป็นประจำ พบว่าก่อนหน้านี้มีการเพิ่มปริมาณตามสภาพธรรมชาติ แต่ล่าสุดเหลือปลาการ์ตูนส้มขาวอยู่เพียง 50 กว่าตัวเท่านั้น และทุกตัวที่เหลือนั้นอยู่ในสภาพทรุดโทรม ชอกช้ำ มีริ้วรอยที่แสดงให้เห็นอย่างชัดเจนว่าผ่านการใช้ชีวิตที่ทรมานอย่างแสนสาหัสมาแล้ว ส่วนปลาเล็กอื่นๆ ก็อยู่ในสภาพที่ไม่แตกต่างกัน

ดร.ธรณ์กล่าวว่า ทราบดีว่าการออกมาพูดเรื่องนี้อาจจะทำให้เกิดผลกระทบต่อการท่องเที่ยว เพราะเกาะห้าใหญ่และหินม่วงหินแดงนั้น ถือเป็นหัวใจสำคัญของแหล่งดำน้ำในประเทศไทย หากเสียพื้นที่ดำน้ำอันดามันใต้ หรือบริเวณตรงนี้ไป จะสูญเสียรายได้มหาศาล แต่ที่ต้องพูด เพราะอยากให้รัฐบาลตระหนักถึงเรื่องการรับมือกับปัญหาโลกร้อนอย่างจริงจัง เพราะปรากฏการณ์นี้ส่งผลกระทบเป็นวงกว้างทั้งบนบกและในน้ำ ควรจะให้เรื่องโลกร้อนเป็นวาระแห่งชาติที่ต้องแก้ปัญหาอย่างจริงจังแล้ว ไม่ใช่รณรงค์เล่นๆ เพียงแค่เปิดแอร์ 25 องศา หรือใช้ถุงผ้าเท่านั้น

ดร.อานนท์ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา ผู้อำนวยการศูนย์เครือข่ายงานวิเคราะห์วิจัยและฝึกอบรม การเปลี่ยนแปลงของโลกในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวว่า กระแสคลื่นน้ำเย็นนั้นเข้ามาในน่านน้ำไทยเป็นระยะ โดยเฉพาะฝั่งอันดามัน มีต้นกำเนิดจากหมู่เกาะนิโคบา คลื่นน้ำเย็นที่เข้ามาทำให้อุณหภูมิน้ำลดลงจากเดิมประมาณ 5 องศาเซลเซียส และทำให้ปริมาณออกซิเจนในน้ำลดต่ำลงด้วยเป็นสาเหตุให้ปะการังอ่อนและสัตว์น้ำช็อคตาย

นายสมเกียรติ ขอเกียรติวงศ์ หัวหน้ากลุ่มงานสมุทรศาสตร์ สถาบันวิจัยและพัฒนาทรัพยากรทางทะเล ชายฝั่งทะเล และป่าชายเลน กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง (ทช.) กล่าวว่า เพิ่งเดินทางกลับจากการตรวจสอบสภาวะสมุทรศาสตร์ หมู่เกาะสิมิลัน จ.พังงา พบว่ามีมวลน้ำจากทะเลลึกข้างนอกเข้ามาในทะเลอันดามัน ทำให้น้ำทะเลที่ความลึก 20 เมตรลงไปเย็นกว่าปกติ รวมทั้งมีค่าออกซิเจนละลายน้ำต่ำกว่าปกติอีกด้วย

'ช่วงปกติในระดับน้ำลึก 100 เมตรลงไป ปริมาณออกซิเจนจะอยู่ที่ 5 มิลลิกรัมต่อลิตร ไม่เคยต่ำกว่า 2 มิลลิกรัมต่อลิตรเลย ยิ่งระดับน้ำลึก ปริมาณออกซิเจนก็จะยิ่งน้อยลง เพราะน้ำมีอุณหภูมิต่ำลงด้วย แต่ล่าสุดที่ไปตรวจวัดมา พบว่าในระดับน้ำลึกเพียง 30-40 เมตร ปริมาณออกซิเจนต่ำกว่า 2 มิลลิกรัมต่อลิตร ปรากฏการณ์ดังกล่าวอาจจะมีผลต่อปะการังอ่อนและสัตว์น้ำที่อาศัยอยู่บริเวณดังกล่าวได้ แต่ทีมงานยังไม่ได้ดำน้ำลงไปสำรวจใต้ทะเล เพียงแต่วัดอุณหภูมิและปริมาณออกซิเจนจากผิวน้ำเท่านั้น' นายสมเกียรติกล่าว

เมื่อถามว่า ปรากฏการณ์ที่เกาะสิมิลัน เชื่อมโยงกับเรื่องปะการังอ่อนตายจำนวนมากที่เกาะห้าใหญ่และที่หินม่วงหินแดงหรือไม่ นายสมเกียรติกล่าวว่า ต้องไปตรวจสอบอีกครั้ง แต่เรื่องปรากฏการณ์คลื่นน้ำเย็นนั้น เข้ามาบริเวณกว้าง ส่วนเรื่องปะการังอ่อนตายนั้น อาจจะเป็นผลมาจากปีที่ผ่านมา เพราะก่อนหน้านี้กระแสน้ำเย็นดังกล่าวนี้ทำให้ปะการังอ่อนในบริเวณดังกล่าวเสียหายไปจำนวนมาก มาถึงปีนี้อาจจะยังฟื้นตัวไม่ทัน อย่างไรก็ตาม หากมีปรากฏการณ์เดียวกันเข้ามาซ้ำเติมก็จะยิ่งทำให้การฟื้นตัวของปะการังอ่อนช้ามากขึ้นอีก

นายกวีพล ขจรศิริสิน มัคคุเทศก์ดำน้ำ กล่าวว่า ปีนี้เพิ่งจะเปิดฤดูกาลท่องเที่ยวทางทะเล ยังไม่ได้ลงไปดูที่เกาะห้าใหญ่ และหินม่วงหินแดง แต่ปีที่ผ่านมากระแสน้ำเย็นทำให้ปะการังอ่อนในพื้นที่ดังกล่าวหายไปมากพอสมควร นักดำน้ำจึงไปดำน้ำกันที่เกาะเชือก เกาะม้า ที่ จ.ตรังแทน บริเวณดังกล่าวยังมีปะการังอ่อนสวยงามให้ชมอยู่