หมายเหตุ : อ็อกแฟม ร่วมกับองค์การหมอไร้พรมแดน เบลเยียม (ประเทศไทย) พร้อมด้วย 31 องค์กรด้านการเข้าถึงการรักษา,สถาบันการศึกษา และเครือข่ายผู้ป่วยทั่วโลก ทำจดหมายเปิดผนึกถึงนายไชยา สะสมทรัพย์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข เพื่อปลุกจิตสำนึกให้ยึดมั่นนโยบายการเพิ่มโอกาสการเข้าถึงยาจำเป็นอย่างทั่วถึงของคนไทยโดยเฉพาะการบังคับใช้สิทธิ (ซีแอล)สถานการณ์ของประเทศไทยที่ยังมีประชาชนอีกเป็นจำนวนมากที่ไม่มีโอกาสเข้าถึงยาจำเป็นต่อชีวิตอันเป็นปัญหาใหญ่ที่เราต่างรู้สึกวิตกกังวลเป็นอย่างยิ่ง อันที่จริงแล้วทั้งปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนและรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยฉบับล่าสุดต่างให้การรับรองและปกป้องสิทธิของประชาชนในการถือเอาประโยชน์จากมาตรฐานด้านสุขภาพเท่าที่พึงแสวงหาได้สูงสุดและในการนี้การเข้าถึงยาจำเป็นจึงนับว่ามีบทบาทสำคัญยิ่งในการทำให้สิทธิดังกล่าวบริบูรณ์ ทว่าการให้ความคุ้มครองด้วยสิทธิบัตรได้ทำให้ยากลายเป็นสินค้าหากำไรของธุรกิจเอกชน ซึ่งขณะนี้ได้กลายเป็นอุปสรรคสำคัญต่อการดำเนินการตามแผนเร่งรัดขยายการเข้าถึงยาที่จำเป็นต่อชีวิตแม้สิทธิบัตรจะเป็นเสมือนรางวัลตอบแทนความทุ่มเททำวิจัยและพัฒนาซึ่งใช้เวลานานแต่ขณะเดียวกัน ก็ได้ทำให้ประชาชนต้องแบกรับภาระค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้นเนื่องจากยาจำเป็นหลายๆ รายการ ที่ติดสิทธิบัตรยังคงมีราคาแพงเกินไป ขอเรียนถามถึงจุดยืนของกระทรวงสาธารณสุขและรัฐบาลชุดใหม่ในเชิงนโยบายที่จะนำมาปฏิบัติเพื่อทำให้ประชาชนไทยมีโอกาสเข้าถึงยาจำเป็นอย่างทั่วถึงเพิ่มมากขึ้นโดยเฉพาะอย่างยิ่งพวกเราใคร่ขอความชัดเจนในท่าทีของรัฐบาลใหม่ต่อมาตรการบังคับใช้สิทธิฯ ซึ่งรัฐบาลชุดที่ผ่านมาได้ประกาศใช้อย่างถูกต้องตามกฎหมายอันมีส่วนช่วยทำให้ผู้ติดเชื้อเอชไอวีสามารถเข้าถึงยาต้านไวรัสเอชไอวีเพิ่มขึ้นเป็นอย่างมาก มาตรการบังคับใช้สิทธิฯเป็นมาตรการทางกฎหมายที่มีความสำคัญและมีประสิทธิภาพยิ่งในการปรับปรุงการเข้าถึงยารักษาโรคเรื้อรังและโรคร้ายแรงที่เป็นอันตรายถึงแก่ชีวิต ซีแอลช่วยสร้างดุลยภาพให้เกิดขึ้นได้โดยมาตรการดังกล่าวนี้ช่วยจำกัดการผูกขาดตลาดอันเกิดแต่สิทธิบัตรและช่วยให้รัฐบาลสามารถยืนหยัดแสดงความรับผิดชอบตามรัฐธรรมนูญในการส่งเสริมความเสมอภาคและปกป้องการสาธารณสุขของประเทศ
ข้อสำคัญอีกประการคือ การที่สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติใช้ยาต้านไวรัสเอชไอวีชื่อสามัญราคาถูกที่นำเข้าภายใต้มาตรการบังคับใช้สิทธิฯนั้น ช่วยให้สามารถประหยัดงบประมาณแผ่นดินได้อย่างมากและทำให้สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติสามารถให้บริการยาต้านไวรัสเอชไอวี ช่วยให้สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติสามารถขยายสิทธิประโยชน์ครอบคลุมผู้ป่วยโรคเรื้อรัง เช่น โรคไตได้อีกด้วย ในการแก้ไขปัญหาการเข้าถึงยาจำเป็นประการแรกสุดนั้นจำต้องอาศัย ความมุ่งมั่น ของรัฐบาลในการจัดทำแผนยุทธศาสตร์ระยะยาวในการขยายการเข้าถึงยาอย่างทั่วถึงมากยิ่งขึ้น แต่อย่างไรก็ตาม มาตรการการบังคับใช้สิทธิฯยังควรนำมาใช้ประกอบในแผนดังกล่าวด้วยเช่นกัน
เวลานี้ผู้ป่วยโรคมะเร็งต่างรอคอยให้มีการนำเข้ายาชื่อสามัญราคาถูกของยาต้านมะเร็งสามรายการที่ติดสิทธิบัตรและมีราคาแพง ซึ่งรัฐบาลชุดที่ผ่านมาเพิ่งประกาศใช้มาตรการบังคับใช้สิทธิกับยาทั้งสามรายการไปเมื่อเร็วๆ นี้ ขอให้รัฐมนตรีให้คำรับรองว่าผู้ป่วยเหล่านี้รวมถึงผู้ป่วยด้วยโรคอื่นๆ จะไม่ต้องประสบกับความเดือดร้อนยากลำบากอันเป็นผลพวงมาจากการที่ยาจำเป็นต่อชีวิตติดสิทธิบัตรและมีราคาแพงเกินไป พวกเรายินดีที่จะร่วมแบ่งปันความรู้ตลอดจนประสบการณ์กับกระทรวงสาธารณสุขเพื่อบรรลุเป้าหมายสูงสุดของเราคือทำให้ประชาชนมีโอกาสเข้าถึงยาอย่างทั่วถึงเพิ่มมากขึ้น
หน้า 10
ข้อมูลจาก มติชน
