ผศ.นพ.พิสนธิ์กล่าวว่า หลักฐานเชิงประจักษ์ทางการแพทย์รายงานว่า ยาปฏิชีวนะ เป็นยาที่มีฤทธิ์ทำลายได้เฉพาะเชื้อแบคทีเรีย และไม่ออกฤทธิ์กับโรคที่เกิดจากเชื้อไวรัส ซึ่งโครงการศึกษานำร่องครั้งนี้เน้นรณรงค์ให้แพทย์เลิกจ่ายยาปฏิชีวนะกับยา 3 กลุ่มโรคที่มักพบว่ามีการจ่ายยาไม่เหมาะสม คือ ไข้หวัด เจ็บคอ ท้องร่วงเฉียบพลันและแผลเลือดออก ซึ่งร้อยละ 85 ของผู้ป่วยไม่จำเป็นต้องใช้ยาปฏิชีวนะในการรักษา เพราะเป็นกลุ่มโรคที่เกิดจากเชื้อไวรัส ประชาชนส่วนมากยังมีความเข้าใจผิดว่าหากมีอาการเจ็บคอ คอแดงๆ ต้องกินยาอักเสบ ทั้งที่จริงสามารถหายเองได้โดยการพักผ่อน ดื่มน้ำมากๆ แต่กรณีที่คออักเสบมีตุ่มหนองขึ้นเท่านั้นถึงจะใช้ยากลุ่มแก้อักเสบ เช่น Ampicillin และ Amoxicillin ทั้งนี้ แพทย์ส่วนใหญ่ทราบดีว่าเกิดผลกระทบต่อผู้ป่วย แต่ต้องสั่งจ่ายตามที่ผู้ป่วยต้องการ อีกทั้งยังมีคนไข้อีกกลุ่มที่ซื้อยากินเองจากร้านขายยา ส่วนยาแก้สิวไม่จำเป็นต้องรับประทานยาใช้ยาทาก็ได้

ภญ.วีรวรรณ แตงแก้ว รองเลขาธิการสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) กล่าวว่า มีการทำโครงการนำร่องเพื่อลดการใช้ยาปฏิชีวนะที่ไม่เหมาะสม โดยเริ่มศึกษาที่ รพ.ชุมชนและสถานีอนามัยใน จ.สระบุรี มีระยะเวลาศึกษา 1 ปี จะประเมินผลในเดือนกันยายนนี้ ซึ่งผลการรณรงค์เบื้องต้นมีแนวโน้มที่ดี หลังจากจบโครงการนำร่องจะขยายผลไปยัง รพ.ภาครัฐและเอกชน รวมทั้งร้านขายยาคุณภาพ ปัญหาที่พบส่วนหนึ่งเกิดจากความเชื่อคลาดเคลื่อนของบุคลากรทางการแพทย์ที่เกี่ยวกับการสั่งจ่ายยา รวมถึงการคลาดเคลื่อนในการวินิจฉัยโรค รวมถึงอุปกรณ์ในการวินิจฉัยโรค โดยเฉพาะการวินิจฉัยคออักเสบ ที่มักใช้ไฟฉายที่มีไฟสีส้ม ทำให้คอเป็นสีแดงเสมอ ซึ่งการวินิจฉัยที่ถูกต้องควรต้องใช้ไฟสีขาวส่องดูจะเห็นว่าคอแดงหรืออักเสบจริงหรือไม่ หรืออีกวิธีที่จะรณรงค์ในแพทย์ คือ การดูแลสุขภาพ หรือใช้ภูมิปัญญาแพทย์แผนไทย เช่น แคปซูลฟ้าทะลายโจร หรือยาอมมะแว้ง

หน้า 10