แหล่งข่าวระดับสูงจากบริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) เปิดเผย ประชาชาติธุรกิจ ว่า หลายฝ่ายเตรียมเสนอนายสันติ พร้อม พัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม ตรวจสอบโครงการจัดซื้อย้อนหลังยุค พลอากาศเอกชลิต พุกผาสุข เป็นประธานบอร์ด เรืออากาศโทอภินันทน์ สุมนะเศรณี เข้ารับตำแหน่งกรรมการผู้อำนวยการใหญ่ (ดีดี) รัฐบาลนี้ต้องสะสางการบินไทยเรื่องใหญ่ 4 โครงการ ซึ่งผูกพันการใช้เงินมูลค่ารวมกว่า 1 หมื่นล้านบาท

ประกอบด้วย โครงการที่ 1 การจัดซื้อสินค้าให้บริการสาระบันเทิงบนเครื่องบินการบินไทยตามระเบียบจัดซื้อหมวด 10 การคัดเลือกบริษัทระบบจัดรายการบันเทิงเครื่องบิน (inflight entertainment service : IFE) ให้แก่ บริษัท IFE SERVICES มูลค่าประมาณ 179-200 ล้านบาท/ปี (5.79 ล้านเหรียญสหรัฐ/ปี) คณะกรรมการจัดซื้อมีมติให้กรรมการทุกคนลงนามรับรองการเสนอชื่อบริษัทดังกล่าวเป็นผู้ให้บริการจัดหาสาระบนเครื่องสาระบันเทิงบนเครื่องบินครั้งที่ 3 เมื่อ 4 กุมภาพันธ์ 2551

หลายฝ่ายตั้งข้อสังเกตว่าคณะกรรมการสรรหาบริษัทจัดรายการสาระบันเทิงเริ่มพิจารณามาตั้งแต่ 27 มกราคม 2549 ใช้เวลาพิจารณานานกว่าปกติกว่า 1 ปี เมื่อ 31 มกราคม 2550 คณะกรรมการจัดซื้ออ้างมติคณะกรรมการ (บอร์ด) การบินไทย ยุคพลอากาศเอกชลิต พุกผาสุข อดีตประธานคณะมนตรีความมั่นคงแห่งชาติในฐานะประธานบอร์ดการบินไทย 19 ธันวาคม 2549 ให้โอนย้ายฝ่ายพัฒนาผลิตภัณฑ์ (SV) ฝ่ายพัฒนาผลิตภัณฑ์และการบริการ (SZ) ไปอยู่ใต้สังกัดฝ่ายพัฒนาและสนับสนุนการพาณิชย์ (DS) มีผลให้ต้องยุบฝ่ายพัฒนาผลิตภัณฑ์และบริการตามมติบอร์ดตั้งแต่ 19 ธันวาคม 2549

จึงเกิดคำถามอย่างกว้างขวางในการบินไทยว่าการยกเลิกฝ่ายพัฒนาผลิตภัณฑ์และบริการ ซึ่งเดิมทำหน้าที่ประธานจัดซื้อสินค้าบริการสาระบันเทิงบนเครื่องบิน (ขณะนั้น) และ/หรือ เป็นการเปลี่ยนทีมจัดซื้อชุดใหม่เพื่อให้ได้บริษัทตามที่ต้องการ เนื่องจากเดิมบริษัทที่มีคะแนนนำได้แก่ บริษัท SPAFAX จำกัด

ต่อมาวันที่ 25 มกราคม 2550 ที่ประชุมตั้งคณะกรรมการคัดเลือกสินค้าและพัสดุบริการ หมวด 10 พิจารณาโครงการจัดซื้อสาระบันเทิงบนเครื่องการบินไทย มีมติ 23 สิงหาคม 2550 มอบหมายให้กัปตันณรุจ โกมารชุน รองผู้อำนวยการใหญ่ฝ่าย ปฏิบัติการ (บิน) พร้อมทีมงานด้านไอทีเข้าร่วมเป็นคณะทำงานพิจารณา และถัดมา 2 สัปดาห์ เมื่อ 10 กันยายน 2550 กัปตัน ณรุจรายงานที่ประชุมบอร์ดหมวด 10 และคณะทำงานจัดซื้อระบุตามรายงานว่า บริษัท SPAFAX จำกัด เข้าใจคอนเซ็ปต์ ดีกว่าเนื่องจากเป็นผู้รับจ้างเดิม แต่ไม่มีขีดความสามารถในการบริการแบบวันสต็อปเซอร์วิส ต่างจากบริษัท IFE SERVICES จำกัด เสนอความคิดสร้างสรรค์น่าสนใจพร้อมส่วนลดค่าใช้จ่ายบริการ วันสต็อปเซอร์วิส อีกทั้งยังทำให้กับสิงคโปร์ แอร์ไลน์ส กับ อเมริกัน แอร์ไลน์ส

รายงานดังกล่าวถูกตั้งข้อสังเกตอีกเช่นกันว่าการเปลี่ยนขั้วคณะทำงานจัดซื้อจนมีผลทำให้การเสนอชื่อบริษัทชนะการคัดเลือกเปลี่ยนจาก SPAFAX เป็น IFE SERVICES แบบฉับพลันนั้นมีความโปร่งใสหรือไม่ ? และ/หรือมีบางฝ่ายตรวจสอบไปยังสิงคโปร์ แอร์ไลน์ส ยืนยันไม่ได้จ้าง IFE SERVICES ให้บริการแต่อย่างใด

อย่างไรก็ตามยังมีโครงการ 2 การทำสัญญาเช่าเครื่องบินโบอิ้ง B777-200 ลำที่ 5 และ ลำที่ 6 ทดแทนการปลดระวางเครื่องแอร์บัส A300-600 จำนวน 2 ลำ ฝ่ายบริหารการบินไทยเสนอบอร์ดพิจารณาอนุมัติต่อสัญญาเช่าโบอิ้ง B777-200 จาก SKYTECH เป็นเวลา 9 ปี มูลค่ารวมกว่า 3,400 ล้านบาท เริ่มทำสัญญา ลำแรก 14 สิงหาคม 2550 ค่าเช่า 466,020 เหรียญสหรัฐ/ลำ/เดือน ลำที่สอง 28 กันยายน 2550 ค่าเช่า 466,020 เหรียญสหรัฐ/ ลำ/เดือน และในสัญญายังผูกค่าชดเชยความเสียหายกรณีการบินไทยขอยกเลิกการเช่าเมื่อครบ 5 ปี จะต้องจ่ายค่ายกเลิกการเช่าก่อนกำหนดให้ SKYTECH รวม 34,670,064 เหรียญสหรัฐ

โครงการ 3 การขายเครื่องบินแอร์บัส A300-600 จำนวน 2 ลำ ให้ บริษัท Montrose Global Capital LLP & GA Telesis ราคาลำละ 9.13355 เหรียญสหรัฐ การบินไทยได้เงินมาทั้งสิ้น 656.477 ล้านบาท (18.27 ล้านเหรียญสหรัฐ) แต่มีรายงานร้องเรียนไปยังรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมยุคพลเรือเอกธีระ ห้าวเจริญ (ไม่ได้รับการพิจารณา) ถึงการขายราคาต่ำกว่าความเป็นจริงส่งผลให้การบินไทยขาดทุน โดยก่อนส่งมอบเครื่องบินเมื่อ 20 มีนาคม 2550 และ 1 มิถุนายน ปีเดียวกัน ฝ่ายบริหารได้สั่งซ่อมเครื่องบินทั้ง 2 ลำ เป็นต้นทุนค่าอะไหล่ที่การบินไทยสูญเสียสูงกว่าราคาเครื่องบินที่ขายไป

โครงการ 4 การขายเครื่องยนต์อะไหล่ไปกับเครื่องบิน MD-11 จำนวน 4 ลำ ลำละ 3 เครื่องยนต์ ให้แก่บริษัท ALG TRANSPORTATION INC.เมื่อ 8 มีนาคม 2549 ราคารวมเพียง 16 ล้านเหรียญสหรัฐ นั้นก็มีลักษณะคล้ายคลึงกับการขายแอร์บัส A300-600 ราคาเครื่องบินรวมเครื่องยนต์แล้วการบินไทยขายต่ำกว่าท้องตลาด

หน้า 29