สำนักข่าวต่างประเทศรายงานเมื่อวันอาทิตย์ (29 ก.ค.) ว่าสมาคมประชาชาติเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (อาเซียน) ประสบความล้มเหลวในการทำข้อตกลงจัดตั้งคณะกรรมการกำกับดูแลด้านสิทธิมนุษยชนเพราะเกิดความขัดแย้งขึ้นภายในกลุ่มประเทศภาคีสมาชิกที่มีปัญหาด้านสิทธิมนุษยชนทำให้ยังไม่สามารถหาข้อสรุปได้

รายงานข่าวระบุว่า พม่าซึ่งถูกนานาชาติประณามเรื่องการละเมิดสิทธิมนุษยชนนั้น คัดค้านไม่ให้มีการเอ่ยถึงเรื่องคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนในกฎบัตรอาเซียนที่กำลังร่างอยู่ อย่างไรก็ตาม คณะเจ้าหน้าที่ที่ร่างกฎบัตรจะยื่นร่างฯ ที่รวมเอาข้อเสนอจัดตั้งคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนต่อที่ประชุมประจำปีรัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียนที่จะมีขึ้นในกรุงมะนิลาในวันจันทร์ แต่ในร่างฯ ฉบับนี้จะระบุว่าพม่าไม่ยอมรับคณะกรรมการสิทธิมนุษยชน โดยปล่อยให้อยู่ในดุลพินิจของคณะรัฐมนตรีเองว่าจะหาทางออกในเรื่องนี้อย่างไร

แหล่งข่าวกล่าวต่อว่า กัมพูชา ลาว และเวียดนามซึ่งเป็นสมาชิกใหม่ของอาเซียนก็กล่าวว่ายังไม่พร้อมที่จะจัดตั้งคณะกรรมการขึ้นมาดูแลเรื่องการละเมิดสิทธิมนุษยชนในภูมิภาคขณะนี้ ส่วนประเด็นที่ขัดแย้งกันนั้น รวมถึงแนวทางป้องกันการละเมิดสิทธิมนุษยชน และวิธีการลงโทษประเทศที่ไม่ยอมปฏิบัติตามร่างกฎบัตรซึ่งจะมีขึ้นเป็นครั้งแรกเนื่องในวาระครบ 40 ปีแห่งการก่อตั้งอาเซียน

นอกเหนือจากประเด็นเรื่องการจัดตั้งคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแล้ว ร่างกฎบัตรฉบับนี้ยังได้รวมเอาข้อเสนอของฟิลิปปินส์ที่ต้องการให้มีบทบัญญัติที่เปิดทางให้อาเซียนลงมติในประเด็นที่สำคัญเพื่อเร่งการตัดสินใจให้เร็วขึ้นด้วย แทนที่จะใช้วิธีต้องมีมติเป็นเอกฉันท์ในยามที่จะตัดสินใจเรื่องต่างๆเหมือนที่เคยเป็นมาในอดีต นอกจากนี้ คณะรัฐมนตรียังต้องตัดสินใจในเรื่องที่ว่าจะไม่มีการเอ่ยถึงการคว่ำบาตรประเทศสมาชิกในฐานที่ละเมิดกฎบัตรอย่างร้ายแรงเอาไว้ในร่างกฎบัตรฉบับนี้ด้วย

ทั้งนี้ อาเซียนที่ก่อตั้งขึ้นเมื่อ 40 ปีที่แล้ว ได้ตัดสินใจที่จะออกกฎบัตรอาเซียนขึ้นเป็นครั้งแรกโดยมีเป้าหมายเพื่อปฏิรูปองค์กรให้เป็นกลุ่มที่มีกฎเกณฑ์มากขึ้น และได้มาตรฐานเดียวกับสหภาพยุโรป (อียู) โดยหวังเอาไว้ว่าจะสามารถลงนามจัดตั้งกฎบัตรได้ในการประชุมสุดยอดอาเซียนในเดือนพฤศจิกายนนี้ แต่การที่อาเซียนมีนโยบายการไม่แทรกแซงกิจการภายในของกันและกันได้กลายเป็นอุปสรรคสำคัญของการร่างกฎบัตร โดยเฉพาะพม่าได้ต่อต้านประเด็นนี้แม้ว่าจะได้รับการขอร้องจากฟิลิปปินส์ และชาติสมาชิกอื่นๆ ก็ตาม